Hoe duurzaam zijn zonnepanelen

Hoe duurzaam zijn zonnepanelen? 

Zijn zonnepanelen wel zo duurzaam als we denken?

Hoe duurzaam zijn zonnepanelen nu eigenlijk echt? Zonnepanelen zijn voor velen een eerste stap van verduurzaming van hun woning of bedrijfspand. Zonnepanelen installeren biedt veel voordelen, met als koploper een flinke daling op de energierekening. 

Met zonnepanelen op dak, betekent dat je investeert in hernieuwbare en duurzame energie, wat weer goed is voor het milieu. De terugverdientijd ligt op zo’n 6 tot 7 jaar met een rendement van 14 tot 20%. Dat is meer dan als je het geld op de bankrekening laat staan tegen nul procent rente. 

Maar misschien zijn zonnepanelen toch niet zo duurzaam als wij denken. We gaan dieper in op de volgende vragen: 
– De productie van een paneel kost veel energie. Hoeveel CO2 is dat wel niet? En weegt dat op tegen de besparing tijdens de tijd dat je zelf energie opwekt met de panelen?
– Net als bij alle elektronica zitten er toxische stoffen in zonnepanelen die vaak nog uit mijnen in conflictgebieden kunnen komen.
– En hoe zit het met de recycling van defecte, gebroken of oude zonnepanelen?

zonnepanelen schuin dak

Productie van zonnepanelen

Door energie op te wekken met zonnepanelen stoot je geen CO2 uit. Echter tijdens de productie van zonnepanelen komt wel CO2 los en daarom zijn zonnepanelen niet volledig CO2-vrij. 

Door zonne-energie op te wekken kun je deze uitstoot die tijdens de productie van de panelen is vrij gekomen na gemiddeld 2 jaar goedmaken. Daarna heb je voldoende CO2-uitstoot bespaard om de uitstoot die tijdens de productie is ontstaan te compenseren. Na twee jaar kan je dus echt beginnen met het CO2-vrij opwekken van energie.

Vooralsnog geldt, hoe efficiënter de zonnecellen, hoe lager de milieu-impact is. Simpelweg omdat je met een efficiëntere zonnecel meer stroom opwekt. In de periode dat ze op je dak liggen heb je namelijk helemaal geen CO2-uitstoot. 

Tijdens de productie wordt er energie gebruikt. Het is daarbij van belang om te kijken wat voor energie er is gebruikt. Is voor de productie van zonnepanelen een groene energiebron gebruikt, zoals zon, wind of waterkracht, dan scheelt dat al gauw de helft aan uitstoot met Chinese fabrieken die op kolencentrales draaien. Ook wordt de transport uitstoot meegenomen bij het productieproces. 

De energie-terugverdientijd ligt met de hoge rendement panelen inmiddels op een kleine twee jaar. Dit betekent dat ze met een levensduur van 30 jaar, gemiddeld 15x zoveel energie opwekken dan het kost om ze te produceren. De economische terugverdientijd zonnepanelen is inmiddels gedaald naar 6 jaar. 

Hoeveel minder CO2 met zonnepanelen?

Door energie op te wekken middels een energiebron waarbij geen CO2 vrijkomt, verminder je de CO2 uitstoot. Per opgewekte kWh bespaar je 0,46 kilo CO2. Als je jaarlijks 3500 kWh opwekt met je zonnepanelen op dak, dan voorkom je dus dat er 3500 x 0,46 = 1610 kilo CO2 per jaar de lucht in gaat. 

Met bijvoorbeeld 15 zonnepanelen kan je op jaarbasis 3500 kWh opwekken. Dit is voor een gezin voldoende energie op jaarbasis. Ter vergelijking, een auto stoot per kilometer 100 gram CO2 uit. De CO2 die je jaarlijks met je 15 zonnepanelen kunt besparen is dus gelijk aan 16.100 kilometer rijden met de auto. Dat is een flinke besparing, die zeker een verschil maakt voor onze groene planeet. 

hoe duurzaam zijn zonnepanelen

Giftige stoffen

Het is verstandig om te kijken waar de zonnepanelen geproduceerd worden. Het loont uiteindelijk niet om voor de goedkoopste Chinese panelen te kiezen. Bij installatiebedrijf Zonnepanelen Brabant worden enkel en alleen panelen gebruikt van een fabrikant die een hoge efficiëntie garandeert, zoals de Sunpower zonnepanelen.

Sunpower is een topmerk dat de allerhoogste efficiëntie garandeert van 22,7%. Daarnaast besteedt de Amerikaanse fabrikant veel aandacht aan het milieu. Dit door middel van het minimaliseren van hun afval, verpakkingen en het gebruik van zo duurzaam mogelijke materialen. Ze kijken daarbij zelfs naar ‘conflictmaterialen’, zoals de grondstof Silicium uit de mijn in Congo. Sunpower gaat hier heel ver in, wat wij alleen maar zeer kunnen waarderen. 

Silicium in zonnepaneel

Silicium is het belangrijkste materiaal voor de productie van een zonnepaneel. Er gaat wel een paar kilo silicium in een zonnepaneel, terwijl er bijvoorbeeld in je mobiele telefoon slechts een paar gram silicium zit. Vanuit het zand wordt Silicium gewonnen, hetgeen veel energie kost. Daarvan worden grote blokken gemaakt die weer tot wafels worden gesneden. 

Van deze wafels worden zonnecellen gemaakt die samen met een aluminium frame en een glasplaat tot een zonnepaneel wordt samengesteld. Omdat er in een zonnepaneel meerdere cellen aan elkaar gekoppeld zijn gaat de stroom lopen. Het wordt naar de omvormer geleid waar het wordt omgezet van gelijkstroom naar wisselstroom en dit gaat naar je slimme meter waar de opbrengst wordt geregistreerd.

Recyclage van zonnepanelen

De recyclage van defecte, gebroken of oude zonnepanelen is vandaag de dag heel normaal. Afgeschreven zonnepanelen vallen onder de EU-wetgeving voor elektronisch afval. Inmiddels behoren zonnepanelen tot het elektrisch afval dat het beste wordt gerecycleerd. Het is nog niet volledige circulair. In de praktijk voldoet de huidige recycling van zonnepanelen aan het hergebruikspercentage dat de EU-wetgeving vereist, namelijk 85% van het gewicht. 

Volgens ramingen halen zonnepanelen een valorisatie- en recyclagegraad van maar liefst 95%. Bovendien komt momenteel 90% van alle afgedankte panelen in het recyclagecircuit terecht. Dit is zeer goed voor het behoud van het milieu. Je zult je misschien afvragen waarom niet alle zonnepanelen gerecycled worden. 

zonnepanelen schuin dak

Waarom kunnen niet alle zonnepanelen gerecycled worden?

Waarom niet alle zonnepanelen gerecycled kunnen worden is omdat er verschillende soorten zonnepanelen zijn. De meeste panelen op de daken hebben fotovoltaïsche cellen op basis van Silicium. De 90 procent panelen die momenteel gerecycleerd worden, behoren allemaal tot dit type zonnepaneel. 

De resterende 10% zijn de zogenoemde ‘dunne filmpanelen’ op basis van cadmium, selenium, gallium of amorf silicium. Ook bij deze panelen is recyclage mogelijk, maar ze moeten eerst een chemische behandeling ondergaan. Pas daarna kunnen ze worden vermalen om ze te scheiden in de diverse materialen waaruit ze zijn samengesteld.

Een zonnepanelen bestaat voor 80 procent uit glas. Dit is een materiaal dat gemakkelijk te recyclen is. De andere bestandsdelen als aluminium van het kader, silicium uit zonnecellen en het koper kunnen ook allemaal gerecycled worden. Alleen de elementen in kunststof, zoals de aansluitdozen komen nog niet in de recyclageketen terecht. 

Ook daar zijn de fabrikanten van zonnepanelen hard mee bezit om dit aandeel ook te maken van recycleerbare materialen. Ook de omvormer zonnepanelen is te recycleren.

Zonnepanelen zijn duurzaam

De vraag waar we in dit artikel mee gestart zijn; ‘Hoe duurzaam zijn zonnepanelen?’ kunnen we beantwoorden met zonnepanelen zijn duurzaam. Niet alleen als het PV-systeem op ons dak ligt en we groene energie opwekken. Maar ook in het productie- en recycleproces. 

Wil je meer weten over de terugverdientijd zonnepanelen of wat kost een zonnepaneel? Neem dan vrijblijvend contact op met Zonnepanelen Brabant. Onze deskundige adviseurs voorzien je van de benodigde informatie.